TP.HCM lấy ý kiến đề xuất thu 'chênh lệch địa tô' tại các TOD
UBND TP.HCM đang lấy ý kiến góp ý dự thảo nghị quyết của HĐND TP.HCM quy định các khoản thu, phương pháp xác định, mức thu và thủ tục thu trong khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Điểm đáng chú ý
Việc UBND TP.HCM lấy ý kiến về cơ chế thu 'chênh lệch địa tô' tại các TOD nằm trong nhóm chính sách tài chính đất đai đi kèm định hướng phát triển đô thị theo giao thông công cộng. Khác với các tin khởi công hay phê duyệt hạ tầng, đây là bước xây dựng khung pháp lý về nguồn thu, nên chưa làm thay đổi kết nối hay tiến độ dự án. Giá trị của nó nằm ở chỗ đặt nền móng cho cách Nhà nước chia sẻ phần giá trị tăng thêm quanh các nút giao thông, một nội dung lâu nay vẫn thiếu quy định cụ thể.
Xét theo loại tài sản, các bất động sản nằm trong vùng TOD tiềm năng — đặc biệt đất ở, nhà phố và căn hộ gần các ga metro hoặc trục giao thông công cộng quy hoạch — sẽ chịu ảnh hưởng rõ hơn cả. Nếu cơ chế thu được ban hành, chi phí giao dịch và nghĩa vụ tài chính khi phát triển dự án trong vùng có thể tăng, qua đó tác động tới cách chủ đầu tư và người mua định giá. Tuy nhiên, vì mới ở giai đoạn lấy ý kiến, thị trường khó phản ứng ngay về giá; tác động chủ yếu mang tính kỳ vọng và điều chỉnh dần.
Rủi ro cần theo dõi là phạm vi áp dụng và cách xác định mức thu, bởi nếu ranh giới vùng TOD hoặc phương pháp tính chưa rõ ràng, có thể phát sinh tranh cãi khi triển khai và ảnh hưởng tới tiến độ dự án trong khu vực. Bên cạnh đó, mối quan hệ giữa khoản thu này với các nghĩa vụ tài chính đất đai hiện hành cần được làm rõ để tránh trùng lặp. Người mua và nhà đầu tư nên theo dõi văn bản chính thức thay vì dựa vào thông tin dự thảo.
